Lopende studies

Dutch PBC cohort study
Voor deze studie wordt getracht om alle patiënten met Primaire Biliaire Cholangitis (PBC) in Nederland op te nemen in een database, waarbij belangrijke klinische parameters door middel van retrospectief statusonderzoek worden verzameld. Alle patiënten met PBC komen dan ook in aanmerking voor deze studie. Dit geeft ons de kans om een bijzonder representatief PBC cohort te creëren, wat uniek is in de wereld, en zowel retrospectieve follow-up analyses als cross-sectionele analyses in de huidige populatie in zorg mogelijk maakt. Deze studie zal ons informeren over het daadwerkelijke klinische beloop, de behandeling en de prognose van PBC, maar geeft tevens inzicht in de noodzaak, voordelen en bijkomende kosten van het toepassen van tweedelijns behandelingen die inmiddels ontwikkeld zijn.

Alle Nederlandse ziekenhuizen worden uitgenodigd om te participeren in dit project. Er is een brede stuurgroep van hepatologen gevormd, vanuit alle delen van het land, om de voortgang van de studie te overzien. De coördinatie van de studie vindt plaats in het Erasmus MC. De dagelijkse werkzaamheden voor de studie worden uitgevoerd door 2 promovendi in het Erasmus MC. Voor vragen kunt u contact opnemen met de hoofdonderzoeker: dr. A.J.P. van der Meer (a.vandermeer@erasmusmc.nl).

EpiPSC2 study
De EpiPSC2 studie is een prospectieve cohort studie met als doel inzicht te verkrijgen in het natuurlijke beloop van PSC en de factoren die daar invloed op hebben. Voor het onderzoek worden zowel klinische data als patient reported outcomes (PROs) verzameld door middel van periodieke vragenlijsten. Alle patiënten met PSC in Nederland, zowel voor als na levertransplantatie, mogen deelnemen.

De studie wordt gecoördineerd in het Amsterdam UMC. Voor vragen kunt u contact opnemen met drs. B. Mol (b.mol@amsterdamumc.nl of 020-5629443).

AIH-PBC en AIH-PSC variant syndromen
In een klein gedeelte van de patiënten met primaire biliaire cholangitis (PBC) en primaire scleroserende cholangitis (PSC) zijn er kenmerken van autoimmuun hepatitis (AIH) aanwezig. Dit wordt overlap of variant syndroom genoemd. Door de zeldzaamheid van variant syndromen is er maar weinig over bekend.

Dit onderzoek is een samenwerking van de Nederlandse Cholestase werkgroep en de Nederlandse Autoimmuun Hepatitis werkgroep. We verzamelen de gegevens van patiënten met variant syndromen in Nederland en België om de karakteristieken, de huidige behandeling en de uitkomsten van de verschillende behandelingen in kaart te brengen. Het doel van het onderzoek is dan ook om variant syndromen beter te gaan begrijpen, beter te weten welke behandelingen goed werken en op welke complicaties patiënten risico lopen. Zo kunnen we samen de zorg voor deze patiënten verbeteren.

Momenteel hebben we +- 200 patiënten geïdentificeerd in meer dan 10 ziekenhuizen in Nederland en België. Interesse om mee te helpen aan dit onderzoek? Neem gerust contact met ons op via de Cholestase Werkgroep of de Autoimmuun Hepatitis werkgroep.

Health-related quality of life and disease awareness in PBC
Deze studie betreft een samenwerking tussen het Erasmus MC en de Nederlandse Leverpatiëntenvereniging (NLV). Voor het project is de PBC-40, een vragenlijst omtrent de kwaliteit van leven die specifiek is ontwikkeld voor patiënten met PBC, vertaald naar het Nederlands. In eerste instantie zullen we met deze de kwaliteit van deze Nederlandse PBC-40 toetsen. Verder poogt de studie een stukje ziektebewustzijn van de patiënten met PBC in kaart te brengen, wat zal worden afgezet tegen de door de patiënt zelf ervaren kwaliteit van leven en objectieve klinische gegevens t.a.v. de activiteit en het stadium van de PBC vanuit het medisch dossier.

Voor deze studie zijn de patiënten met PBC benaderd die onder behandeling zijn van het Erasmus MC of zich hebben aangemeld bij de NLV. De studie wordt uitgevoerd in het Erasmus MC. Voor vragen kunt u contact opnemen met drs. R.C. de Veer (r.deveer@erasmusmc.nl).

Biomarkers in patiënten met PBC
Voor deze studie worden reeds opgeslagen bloedsamples van patiënten met PBC bijeengebracht binnen een retrospectieve biobank met als doel om translationele onderzoek te verrichten. Circulerende biomarkers in het bloed van patiënten met PBC zullen worden gerelateerd aan de klinische kenmerken van de ernst van hun ziekte, de response op behandeling en het ziektebeloop. Middels diverse subprojecten hopen wij het begrip over de pathofysiologie van PBC te vergroten en onze inschatting van de ziekteactiviteit en progressie te verbeteren.
Deze studie is momenteel actief in het Erasmus MC. Andere centra in Nederland zullen worden benaderd om te participeren.

Biliary Bicarbonate Umbrella screeningsproject
Het Biliary Bicarbonate Umbrella screeningsproject is in het voorjaar van 2020 van start gegaan op het Tytgat Instituut voor Lever en Darmonderzoek (gelieerd aan Amsterdam UMC). In dit screeningsproject wordt op moleculair niveau in humane cholangiocyten gezocht naar farmacologische doelwitten om in de toekomst patiënten met immuun-gemedieerde cholestatische leverziekten, zoals primaire biliary cholangitis (PBC) en primaire scleroserende cholangitis (PSC), nieuwe behandelingen te kunnen bieden.
Een lijst met doelwit-genen, betrokken bij (water en bicarbonaat) secretie in cholangiocyten, is opgesteld door in publiek beschikbare single cell RNA sequencing datasets van humaan leverweefsel/organoïden te kijken naar expressiepatronen in cholangiocyt clusters. Expressie van deze doelwit-genen is in een humane cholangiocyt cellijn gecontroleerd op Messenger-RNA (mRNA) en eiwitniveau. Short-hairpin RNA (shRNA) constructen van meer dan 40 doelwit-genen zijn verkregen door een RNA-interferentie (RNAi) catalogus te raadplegen. Om het effect van verstoorde eiwitproductie te bestuderen per doelwit-gen, is met een lentivirale vector steeds één shRNA per cellijn geïntroduceerd. De individuele stabiele humane cholangiocyt cellijnen worden met “live-cell imaging” experimenten gescreend op parameters als levensvatbaarheid en gevoeligheid voor apoptose tijdens blootstelling aan hydrofobe galzuren. Daarnaast worden intra- en extracellulaire pH metingen verricht en kijken wij naar de mate van cel permeabiliteit middels radioactief gelabelde hydrofobe galzuren.
Na het screenen van alle doelwit-genen zal naar verwachting een bondige lijst met genen overblijven, waarmee meer specialistische experimenten ingezet kunnen worden om de moleculaire betekenis in humane cholangiocyten te achterhalen. Denk hierbij aan ion flux experimenten in een Ussing Chamber, “real-time” perfusie experimenten onder een confocale microscoop voor het meten van direct-extracellulaire pH en “gene expression profiling”.
Bent u geïnteresseerd in nadere details van dit project vanuit een basaal, translationeel of klinisch perspectief? Aarzel dan niet en neem gerust contact op met arts-onderzoekers David C. Trampert (d.c.trampert@amsterdamumc.nl) en Remco Kersten (r.h.kersten@amsterdamumc.nl). Principal Investigators van het project betreffen zijn Prof. Ulrich Beuers, Dr. Stan van de Graaf en Prof. Ronald Oude Elferink.